डाळिंब: वनस्पती आणि ते कसे घेतले जाते

Ronald Anderson 12-10-2023
Ronald Anderson

सामग्री सारणी

डाळिंब हे फार पूर्वीपासून एक लहान फळ वनस्पती मानले जात आहे, परंतु आता काही वर्षांपासून त्याची लागवड विस्तारत आहे आणि फळांना मोठी मागणी आहे. किंबहुना, त्यांच्या पौष्टिकतेमुळे, वनस्पतीचे सौंदर्य आणि त्याची लागवड करता येणार्‍या साधेपणामुळे, मिश्रित सेंद्रिय बागेत किंवा बागेत .

या प्रजातीचे शोभेचे मूल्य हे मुख्यत्वे त्याच्या अतिशय आकर्षक नारिंगी-लाल फुलांनी दिलेले आहे, जे वसंत ऋतूच्या उत्तरार्धापासून उन्हाळ्यापर्यंत दीर्घ कालावधीसाठी फुलत राहतात, परंतु शरद ऋतूतील पिकणारी फळे देखील खूप असतात. वनस्पतीशी एकमेकांना जोडलेले पाहणे खूप सुंदर आहे.

त्यामुळे या प्रजातीचा प्रसार वाढवणे खरोखर फायदेशीर आहे, ज्याची लागवड कोणत्याही समस्यांशिवाय करता येते सेंद्रिय शेतीच्या पद्धतींसह, कंपोस्ट आणि खत यांसारख्या नैसर्गिक खतांची निवड करणे आणि रोग आणि परजीवींवर केवळ पर्यावरणीय मार्गांनी उपचार करणे.

डाळिंबाची लागवड आमच्या प्रदेशात खूप जुनी आहे , ती होती खरं तर फोनिशियन आणि प्राचीन रोमन लोकांद्वारे आधीच सराव केला गेला आहे, परंतु प्रजातींचे मूळ प्राच्य आहे. ही वनस्पती पुनिकेसी कुटुंबाशी संबंधित आहे आणि फळांची प्रजाती प्युनिका ग्रॅनॅटम आहे, जी विविधतेनुसार आणि ती कशी व्यवस्थापित केली जाते यावर अवलंबून आहे, वृक्षाच्छादित किंवा झुडुपेची सवय असू शकते. 2>. साधारणपणे उंची बऱ्यापैकी राहतेदोन्ही प्रकरणांमध्ये समाविष्ट आहे, 2 किंवा 3 मीटरपर्यंत पोहोचते, जरी दीर्घकाळ जगणाऱ्या डाळिंबांची प्रकरणे जास्त उंचीवर पोहोचली आहेत.

सामग्रीची अनुक्रमणिका

अनुकूल हवामान आणि माती

<0 शेतीसाठी आवश्यक हवामान.डाळिंब ही समशीतोष्ण-उबदार वातावरणातील एक विशिष्ट प्रजाती आहे आणि तापमान - 10 °C पेक्षा कमी झाल्यास त्रास होतो. या कारणास्तव, ते मध्य आणि दक्षिण इटलीमध्ये सर्वांत जास्त पसरलेले आहे, परंतु ते उत्तरेकडे देखील घेतले जाऊ शकते, जेथे, तथापि, लागवड करण्यासाठी आश्रयस्थान असलेल्या ठिकाणी सूर्यप्रकाशास प्राधान्य देणे चांगले आहे.

आदर्श भूभाग . अनुकूल प्रजाती असूनही, डाळिंबाचे झाड मोकळी माती पसंत करते आणि पाणी थांबण्याच्या अधीन नाही. जर लागवड अत्यंत चिकणमाती मातीत होणे आवश्यक असेल तर, म्हणून खोदलेल्या मातीमध्ये वाळू मिसळण्याची शिफारस केली जाते ज्यामध्ये झाड लावायचे आणि पाण्याचा निचरा होण्यासाठी खोड तयार करा. डाळिंब जमिनीत चुना आणि लोहाची कमतरता चांगल्या प्रकारे सहन करते, कारण ही एक प्रजाती आहे जी पोषक तत्वांच्या बाबतीत इष्टतम मातीच्या परिस्थितीपेक्षा कमी शोषण करण्यास सक्षम आहे.

डाळिंबाचे झाड कसे लावायचे <8

डाळिंबाच्या लागवडीसाठी , सूचित कालावधी शरद ऋतू आणि वसंत ऋतूची सुरुवात आहेत, तर हिवाळ्याच्या मध्यभागी थंडीमुळे आणि खूप पावसाळ्यामुळे टाळावे. पूर्णविराम जेव्हा जमीन ओली असते आणिअव्यवहार्य.

प्रत्यारोपण

डाळिंबाची रोपे लावण्यासाठी, एक मोठा छिद्र तयार केला जातो आणि खत किंवा खत उत्खनन केलेल्या मातीच्या पहिल्या थरांमध्ये मिसळले जाते, दोन्ही पिकलेले आणि भरपूर प्रमाणात असते. या मूलभूत फर्टिलायझेशन मध्ये आम्ही दरवर्षी अधिक कंपोस्ट आणि पेलेड खत घालू, परंतु नेहमी अतिशयोक्ती न करता. रोपाला सरळ भोक मध्ये ठेवले पाहिजे आणि नंतर पाणी पिण्यापूर्वी मऊ पृथ्वी पायाने दाबली पाहिजे. जर प्रणाली बेअर रूट रोपांसह चालविली गेली असेल तर, भिजवण्याचे सराव करणे उपयुक्त आहे, एक तंत्र जे मुळे घेण्यास अनुकूल आहे आणि ज्यामध्ये पाणी, ताजे खत, वाळू आणि असलेल्या मोठ्या कंटेनरमध्ये रूट सिस्टम विसर्जित करणे समाविष्ट आहे. 15 मिनिटे किंवा त्याहून अधिक काळ पृथ्वी.

हे देखील पहा: सीडबेडमध्ये पेरणी कशी करावी

रूटस्टॉक

डाळिंब सामान्यतः कटिंग्ज, एअर लेयरिंग, ऑफशूट्स किंवा शोषकांच्या मुळांच्या द्वारे पुनरुत्पादित केले जाते , ते असताना क्वचितच कलम केलेली झाडे आढळतात.

लागवड अंतर

लागवडीचे अंतर जोम यावर अवलंबून असते जी वनस्पती गृहीत धरू शकते. जर आपण त्याला झाडासारखी सवय दिली आणि माती विशेषत: सुपीक असेल, तर अधिक विकास अपेक्षित आहे आणि वैयक्तिक वनस्पतींमध्ये 4 किंवा 5 मीटर अंतर ठेवण्याचा सल्ला दिला जातो. ओळींमधील, खराब मातीत असताना आणि झुडुपाची सवय आपण 3 मीटरचे अंतर सोडू शकतो वनस्पतींमध्ये. बागेत डाळिंबाची लागवड केल्यावर, रोप आणि इतर झाडे किंवा इमारतींच्या भिंती यांच्यामध्ये कमीत कमी 3 मीटर अंतर सोडले पाहिजे.

कुंडीत डाळिंब वाढवणे

डाळिंबाची कुंडीमध्ये लागवड करण्यासाठी उपचार समान आहेत, सिंचनाची वारंवारता वगळता जी तीव्र करणे आवश्यक आहे. पॉट, जे सुरुवातीपासूनच रोपासाठी योग्य आकारमानाचे असले पाहिजे, ते वर्षानुवर्षे वाढत्या व्हॉल्यूमच्या कंटेनरसह बदलले पाहिजे जेणेकरून नेहमी मुळांसाठी पुरेशी माती सुनिश्चित होईल. डॉर्फ डाळिंब च्या जाती, ज्यांची उंची 1 मीटरपेक्षा जास्त नाही, बाल्कनीमध्ये लागवडीसाठी योग्य आहेत, परंतु सामान्यतः ते केवळ शोभेच्या असतात आणि त्यामुळे फळ उत्पादनाच्या बाबतीत समाधान देत नाहीत.

डाळिंब लागवड तपशीलवार

सिंचन . उन्हाळ्यात शरद ऋतूतील चांगली फळे येण्यासाठी डाळिंबाला ठराविक प्रमाणात पाणी मिळणे आवश्यक असते. या कारणास्तव, लागवडीपासूनच, ठिबक सिंचन प्रणालीची स्थापना करण्याचा सल्ला दिला जातो, जी विशेषतः पहिल्या काही वर्षांसाठी आवश्यक असते आणि नंतर पाऊस नसतानाही उपयुक्त ठरते. तथापि, सर्वसाधारणपणे, ही एक अशी वनस्पती आहे जी दुष्काळास बऱ्यापैकी सहन करते, जर ते जास्त काळ टिकत नाही. पाण्याचा अतिरेक हानीकारक आहे कारण ते होऊ शकतातफळांना तडे जातात आणि त्यामुळे गुणवत्तेचे नुकसान होते, तसेच मुळांनाही नुकसान होते.

मल्चिंग. डाळिंबाच्या बागेच्या ओळीत आपण काळ्या चादरी पसरवू शकतो पालापाचोळा, उत्स्फूर्त वनस्पतींचा जन्म टाळणे ज्यामुळे पाणी आणि पोषक घटकांसाठी विशिष्ट स्पर्धा होईल. काही झाडांसाठी जाड पेंढ्याचा गोलाकार थर सर्वत्र वितरीत करणे श्रेयस्कर आहे, जे हिवाळ्यातील थंडीपासून मुळांचे संरक्षण करते आणि जे कालांतराने कुजते, जमिनीत बुरशी तयार होण्यास हातभार लावते. पेंढ्याऐवजी तुम्ही त्याच कारणासाठी वापरू शकता गवत कापून आणि काही दिवस कोरडे राहू द्या.

डाळिंबाची छाटणी

झाडाचा आकार . डाळिंबासाठी सर्वात जास्त वापरले जाणारे प्रकार म्हणजे झुडुप 3 किंवा 4 मुख्य फांद्या आणि रोपटे.

छाटणी. छाटणीसह आम्ही डाळिंब याची खात्री करतो. मूळ आकार , तो झुडुप किंवा लहान झाडाकडे निर्देशित करतो . पहिल्या उपायामुळे चांगला सौंदर्याचा परिणाम होतो परंतु कापणी कमी सोयीस्कर बनते, म्हणून जर उद्दिष्टे फलदायी असतील तर कमीत कमी अर्धा मीटर उंच खोड असलेल्या कमी झाडाची निवड करणे अधिक श्रेयस्कर आहे, ज्यापासून मुख्य फांद्या बाहेर पडतात. बुश व्यवस्थापनामध्ये लागवडीनंतर झाडाला जमिनीपासून सुमारे 20 सेमी अंतरावर छाटले जाते आणि नंतर फांद्या ठेवल्या जातात.झुडूप इतरांना पातळ कापून काढून टाकते. कालांतराने वनस्पती पुष्कळ शोषक तयार करते ज्यांना काढून टाकणे आवश्यक आहे. छाटणी कापणीनंतर शरद ऋतूच्या उत्तरार्धात किंवा हिवाळ्याच्या शेवटी केली जाते आणि उत्पादनाला चालना देण्याचा उद्देश असतो, जे सहसा बाहेरील फांद्यावर होते. त्यामुळे पातळ केल्यावर फांद्या अधिक आतील बाजूस कापणे आणि ज्या खूप जाड आहेत त्या पातळ करण्याचा सल्ला दिला जातो.

सखोल विश्लेषण: डाळिंबाची छाटणी

झाडाचे रोग

डाळिंब हे प्रतिरोधक आहे, परंतु काहीवेळा ते अल्टरनेरिया सारख्या बुरशीजन्य पॅथॉलॉजीजच्या अधीन असू शकते, जे फळांवर अनेक लहान ठिपके आणि फळांच्या आत बिया कुजून प्रकट होते. , ज्यासाठी या रोगाला ब्लॅक हार्ट असेही म्हणतात. आम्ही ग्रे मोल्ड किंवा बोट्रिटिस चे केस देखील शोधू शकतो, जे साच्याच्या सुप्रसिद्ध धुळीने ओळखले जाऊ शकतात.

बुरशीजन्य रोग आर्द्रतेमुळे अनुकूल असतात, या कारणास्तव उत्तरेकडील सखल प्रदेशात, धुके आणि आर्द्रतेच्या अधीन, दक्षिणेकडील कोरड्या वातावरणापेक्षा डाळिंबाला जास्त धोका असतो, परंतु काही सावधगिरी बाळगून आपण रोग टाळू शकतो आणि निरोगी आणि उत्पादनक्षम झाडे लावू शकतो. उदाहरणार्थ, मध्यम प्रमाणात खत घालणे , जमिनीचा निचरा अनुकूल करणे आणि अनेकदा डँडेलियन आणि इक्विसेटमचे मॅसेरेट्स फवारणे आवश्यक आहे.मजबुतीकरण क्रिया.

अत्यंत गंभीर प्रकरणांमध्ये आम्ही तांबे-आधारित उपचार मध्ये देखील हस्तक्षेप करू शकतो, परंतु यासाठी व्यावसायिक उत्पादनांच्या पॅकेजिंगवर दिलेल्या सर्व सूचनांचे पालन करणे आवश्यक आहे.

शिवाय, इतर फळांच्या प्रजातींप्रमाणे, डाळिंब देखील पावडर बुरशी किंवा पावडर बुरशी मुळे प्रभावित होऊ शकतात. पाण्यात विरघळलेले सोडियम बायकार्बोनेट वापरणे आणि झाडांवर फवारणे या रोगापासून झाडाचे संरक्षण करण्यासाठी पुरेसे असू शकते, परंतु गंभीर प्रकरणांमध्ये सल्फर वर आधारित उत्पादनांसह उपचार केले जाऊ शकतात.

हे देखील पहा: ब्लॅक कोबी ब्रुशेटा

निरोगी डाळिंब मिळण्यासाठी योग्य छाटणी राखणे देखील उपयुक्त आहे, ज्यामुळे पर्णसंभार एक अविभाज्य गोंधळ होण्यापासून प्रतिबंधित करते.

अंतर्दृष्टी: रोपांची छाटणी करून निरोगी झाडे कशी मिळवायची

हानिकारक कीटक

डाळिंबाचा पतंग किंवा बोरर हा निशाचर सवयींचा पतंग (फुलपाखरू) आहे जो या पिकावर परिणाम करू शकतो आणि ते डाळिंबाच्या दाण्यांमध्ये असलेल्या बियांवर आहार घेतो. हे वेगळ्या झाडांवर आढळणे फारसे वारंवार होत नाही परंतु मिश्रित किंवा विशेष बागांमध्ये ते आढळू शकते. सुदैवाने, या कीटकाचा सामना पर्यावरणीय पद्धतीने बॅसिलस ट्युरिंगिएन्सिसवर आधारित उत्पादनांसह किंवा टॅप ट्रॅप फूड ट्रॅपच्या स्थापनेद्वारे केला जाऊ शकतो, जे अनेक नमुने कॅप्चर करू शकतात. डाळिंबावर ऍफिड्सचाही हल्ला होऊ शकतो, ते चिडवणे अर्क वापरून काढून टाकले जाऊ शकते आणि मार्सिले साबणाने विरघळले जाऊ शकते.पाणी.

डाळिंबाची काढणी

कापणी. डाळिंबाचे फळ एक मांसल बेरी आहे ज्याला मेलाग्राना आणि बलौस्ता <देखील म्हणतात. 2>, एक जाड त्वचा आहे आणि त्यात अनेक बिया आहेत जे बाहेरून पल्पी आणि अंतर्गत कठोर असतात. त्याची परिपक्वता शरद ऋतूमध्ये होते , आणि योग्य वेळ त्वचेच्या रंगावरून समजू शकतो जो चमकदार गुलाबी होतो. फळांच्या पूर्ण पिकण्याचा आणखी एक संकेत म्हणजे त्यांचे विभाजन, परंतु जर तुम्हाला फळे विकायची असतील किंवा तुम्हाला ती उत्तम प्रकारे ठेवायची असतील तर या टप्प्यावर न येणे चांगले. कापणीसाठी, कातरणे वापरणे चांगले आहे, कारण फळे देठाला घट्ट चिकटलेली असतात आणि ओढल्याने फांद्या तुटण्याचा धोका असतो.

सखोल विश्लेषण: डाळिंब कसे आणि केव्हा काढायचे

फळांचा वापर

फळे जसेच्या तसे उघडून खाल्ले जाऊ शकतात, जरी वैयक्तिक दाण्यांमध्ये थोडा कडक आणि लाकडी दगड असला तरीही. डाळिंबाच्या बियांमध्ये व्हिटॅमिन ए आणि व्हिटॅमिन सी असते आणि खनिज क्षार म्हणून ते फॉस्फरस आणि पोटॅशियमने समृद्ध असतात . डाळिंबाचे उत्कृष्ट रूपांतर रस मध्ये होते आणि सौंदर्यप्रसाधनांमध्ये ते क्रीम आणि डिटर्जंट्समध्ये घटक म्हणून वापरले जाते.

डाळिंबाच्या जाती

डाळिंबांचे यानुसार वर्गीकरण केले जाऊ शकते. आम्ल, गोड, आंबट आणि गोड आणि शेवटचे दोन गट आहेत ज्यात वापरासाठी योग्य वाणांचा समावेश आहे.ताजे उत्कृष्ट ऑर्गनोलेप्टिक वैशिष्ट्यांमुळे सर्वात जास्त लागवड केलेल्या जातींपैकी एक म्हणजे अद्भुत , ज्याची फळे ऑक्टोबरमध्ये पिकतात आणि ती खूप मोठी आणि रंगीबेरंगी असतात. इटालियन निवडीमध्ये varietal गट घोड्याचे दात आहे, ज्यामध्ये मध्यम आकाराची फळे आणि छायांकित लाल रंग असलेल्या विविध जातींचा समावेश आहे. त्यांच्या अतिशय गोड चवमुळे, ते ताजे वापरासाठी उत्कृष्ट फळे आहेत. सिसिलियन वंशाच्या इतर जाती आहेत सेलिनंटे आणि डोल्से डी सिसिलिया , तर टस्कनीमध्ये मेलाग्राना डी फायरेंझ या जातीची लागवड केली जात होती, आज मुख्यत्वे शौकांनी जिवंत ठेवली आहे.

फुलांचे डाळिंब

खाण्यायोग्य डाळिंबाव्यतिरिक्त काही फक्त शोभेच्या जाती आहेत ज्यांना फुलांचे डाळिंब म्हणतात, जसे की पुनिका नाना, एक लहान आकार आणि बाग आणि टेरेस सुशोभित करण्यासाठी खूप योग्य आहे, खूप लांब फुलांच्या धन्यवाद. या जातीने उत्पादित केलेली छोटी फळे खाण्यायोग्य नसतात, परंतु पर्यावरणीय मूल्याच्या मिश्र हेजेस निर्मितीसाठी या प्रजातीचे शोषण करणे शक्य आहे, नेहमी आमच्या लागवडीतील वातावरण जैवविविधतेसह समृद्ध करण्याच्या दृष्टिकोनातून.

सारा पेत्रुचीचा लेख

Ronald Anderson

रोनाल्ड अँडरसन एक उत्कट माळी आणि स्वयंपाकी आहे, ज्याला त्याच्या स्वयंपाकघरातील बागेत स्वतःचे ताजे उत्पादन वाढवण्याची विशेष आवड आहे. तो 20 वर्षांहून अधिक काळ बागकाम करत आहे आणि त्याला भाजीपाला, औषधी वनस्पती आणि फळे वाढवण्याबद्दल ज्ञानाचा खजिना आहे. रोनाल्ड हे प्रसिद्ध ब्लॉगर आणि लेखक आहेत, त्यांनी किचन गार्डन टू ग्रो या लोकप्रिय ब्लॉगवर त्यांचे कौशल्य शेअर केले आहे. तो लोकांना बागकामातील आनंद आणि स्वतःचे ताजे, निरोगी अन्न कसे वाढवायचे याबद्दल शिकवण्यासाठी वचनबद्ध आहे. रोनाल्ड हा एक प्रशिक्षित आचारी देखील आहे आणि त्याला त्याच्या घरी पिकवलेल्या कापणीचा वापर करून नवीन पाककृतींचा प्रयोग करायला आवडतो. ते शाश्वत जीवन जगण्याचे पुरस्कर्ते आहेत आणि त्यांचा असा विश्वास आहे की किचन गार्डन असल्‍याने सर्वांनाच फायदा होऊ शकतो. जेव्हा तो त्याच्या झाडांची काळजी घेत नाही किंवा वादळ तयार करत नाही, तेव्हा रोनाल्डला मोठ्या मैदानात हायकिंग किंवा कॅम्पिंग करताना आढळू शकते.